1.1. Peer Gynt

« 1.2. Peer Gynt | no picture please | 1. een kunstwerk maken voor mensen met geduld »

deel 1

Dit is het begin van een langzaam verhaal. Een verhaal voor mensen met geduld. Het begon gisteren maar het had op elke andere dag kunnen beginnen, het begon met een kunstwerk, ook dat is toeval, maar toeval bestaat niet. Hoe het verhaal eindigt vertelt de geschiedenis niet. Wie op voorhand de geschiedenis wil kennen moet weten dat in voltooiing zich de dood aftekent. 

Waarom een kunstwerk maken en waarom een langzaam verhaal?
Dat zal ik vertellen, maar nu nog niet, als u het antwoord weet is het verhaal voorbij, dat zou jammer zijn. Waarom een beroep doen op uw geduld? Nou, omdat ik ontdekt heb dat er verschillende vormen van geduld zijn, het geduld van de wetenschapper en het geduld van de kunstenaar, ze gebruiken hun geduld op verschillende manieren, de vraag is welke het meest efficiënt is. Vooralsnog neig ik naar de efficiëntie van de kunstenaar, maar aangezien ik ook cultuurwetenschapper ben mag je dat niet zomaar zeggen.

Mijn verhaal heeft alle kenmerken van een verhaal maar de structuur van een wetenschappelijk essay, en als u nu nog niet bent afgehaakt, welkom op deze reis. Het begon met een kunstwerk Comfort Culture genaamd en ik zal het kunstwerk uitleggen dat beloof ik, maar het begint eerder, het begint met een reis. Een reis zoals beschreven in Peer Gynt. 

Peer Gynt is een toneelstuk geschreven door Hendrik Ibsen. Het toneelstuk wordt vaak geïnterpreteerd zoals beschreven in de Wikipedia-bijdrage. Een jongen die het verschil tussen leugen en waarheid niet kent en na een lange zoektocht tot inkeer komt. Als tegenhanger van de 'kwajongen' is er Solveig, zijn geliefde, die haar hele leven geduldig blijft wachten totdat Peer Gynt tot inkeer komt. In de meeste vertolkingen wordt Solveig als het goede voorbeeld neergezet en Peer als waarschuwing van hoe het niet moet in het leven. Maar Solveig DOET NIETS, ze wacht alleen maar af, het is via het personage van Peer Gynt dat je iets over het leven leert.

Wat dat is zal ik u vanavond vertellen, ga eerst iets doen, er zijn meer Peer Gynts dan Solveigs in de wereld...

Anna

een sterke voorkeur voor poep....

« op een fiets zonder zadel.... | no picture please | poezie... »

Een sterke voorkeur voor poep oftewel scatologie, de studie van faeces of strontfolklore of de neiging om de menselijke uitwerpselen tot komisch onderwerp te maken. Maar valt er nog iets te lachen over fecaliën?

'De Chinezen perfectioneerden in de loop der jaren een systeem dat voorkomt dat ziektekiemen de voedselketen besmetten. Ze bemestten hun rijstvelden met biologisch afval, waaronder menselijke fecaliën'. Zelfs nu nog verwachtten sommige huishoudens op het platteland dat gasten na hun maaltijd de genuttigde voedingsstoffen terug geven aan de aarde in de vorm van mest.

Maar das war einmal, tegenwoordig is poep vies. Van poep kan je ziek worden. Het was vanochtend weer op het nieuws, het advies om geen kiemgroenten te eten. Wat zijn kiemgroenten? Kiemgroenten of Sprossen zoals ze dankzij de Duitsers bekend geworden zijn, zijn jonge plantjes, nee, geen plantjes nog, kiemen, kleine embryootjes van planten eigenlijk. Het zijn de scheuten van net ontkiemde zaadjes. En die kiemen kunnen van allerlei zaadjes gekweekt worden, zonnebloem, venkel, rode bieten, kikkererwten, asperge, radijs, linzen, prei, taugé, enzovoort enzovoort. Diversiteit in tegenstelling tot de eenheidsgroenten sla, komkommer en tomaat. Is het toevallig dat je van tomaat-zaadjes geen kiemen kan kweken omdat ze zaadjes giftig zijn?

Niet meer eten deze groenten vol vitaminen en mineralen, zegt het journaal. Niet meer eten deze jonge, nog niet gewortelde groentjes. En waarom niet? Omdat ze besmet zijn met het EHEC-bacterie. Nu is EHEC gewoon een moeilijke naam voor een poep-bacterie. Dat zeggen ze er niet bij op het journaal. Ze willen niet dat de mensen eten associëren met poep. EC, staat voor E.coli, een bacterie die voorkomt in de maag van mens en dier, niks mis mee, heb je nodig, ander verteert je voedsel niet. Die bacterie is gevaarlijk geworden omdat hij resistent geworden voor antibiotica. En hoe is dat kunnen gebeuren? Omdat dieren en mensen teveel antibiotica slikken waardoor bacteriën resistent worden en via de mest komt die bacterie in het milieu en kan zo groenten besmetten. In het geval van kiemgroenten zijn waarschijnlijk de zaadjes besmet of het water omdat kiemgroenten niet eens aarde nodig hebben om te ontkiemen. Beetje water is al genoeg.

Wat mag er nog gegeten worden? Doodgekookt, steriel, doorgestraald eten. Rauw, ongekookt eten is unrein geworden. Daar had ik over willen schrijven voor mijn bachelor-scriptie Arts and Cultural Sciences (uiteraard wel in het verbloemende wetenschappelijke taaljargon) Maar zelfs dat mag niet. Poep is geen onderwerp voor de wetenschap, ook al noem je het geen poep maar animal manure. Het is geen serieus genoeg onderwerp. Volgend jaar voor de master Artistic Research mag het wel en waarom? Omdat ik dan als kunstenaar spreek en niet als cultuurwetenschapper. Kunstenaars mogen over poep praten, wetenschappers vinden dat vies.

Pissebedden (Porcellio scaber) hebben een sterke voorkeur voor poep. Het zijn coprofagen, ze eten hun eigen uitwerpselen op. Waarom? Omdat in gezonde poep nuttige bacteriën en mineralen zitten.

Op het journaal het advies om geen kiemgroenten te eten. Op de kiemgroenten is het EHEC-bacterie aangetroffen. Deze variant is een mutatie die bijzonder gevaarlijk is omdat bij besmetting er geen antibiotica beschikbaar zijn voor genezing. Was bij vroegere E.coli-bacteriën de bron nog dieren uit de intensieve veeteelt die teveel antibiotica mogen snoepen omdat ze daar zo lekker snel van groeien, de variant op de kiemgroenten heeft een menselijke component. Mensen-poep dus.

Vandaag 27 juni, 2011, vergadert het kabinet over de toekomstige cultuurbegroting. Het zijn vooral de Sprossen die het moeten verduren. De bezuinigingen treffen met name de jonge kunstenaars of theatermakers. De sla, de komkommer en de tomaat mogen blijven. Sprossen hebben nog geen wortels, ze komen uit vele diverse bronnen en barsten van het leven. Ze zijn de kiembodem van het leven. Cultuur heeft deze kiemen nodig. De sla, de komkommer en de tomaat mogen zich bewezen hebben als serieuze groenten, veel voedingswaarde zit er niet in.

Het advies geen Sprossen te eten is als Herodes die uit voorzorg wat kindjes vermoord uit angst dat uit één van de jonge plantjes een Messias zou uitgroeien. Plantjes die besmet zijn verklaard, terwijl die plantjes zich helemaal niet vanzelf kunnen besmetten. Daar is poep voor nodig. Dieren-poep of mensen-poep. Besmette poep en die besmetting is niet door de jonge sprossjes veroorzaakt....

Anna No Picture BA, 27 juni 2011

anna

That is not a beggar, look at his shoes...

« schreeuw om cultuur 1... | no picture please | we hebben de kunst om niet aan de waarheid te sterven... »

Een paar jaar geleden liep ik in Londen over een brug. De Thames is wat breder dan de Maas, maar de brug lijkt op de oude St. Servaasbrug in Maastricht. Een brug met geschiedenis. Halverwege de brug zit een jongen op de stoep, hij heeft een provisorisch tentje om zich heen gebouwd en vraagt me om wat kleingeld. Bijna automatisch geef ik hem wat geld. Hij heeft het nog niet aangenomen of ik hoor een boze Engelsman achter me uitvliegen. Als een Engelsman zijn beheersing verliest, moet er iets ergs aan de hand zijn. De man, het cliché van de pak, de hoed en de plu, gaat naast me staan en wijst naar de jongen. Hij schreeuwt. What are you doing? That's not a beggar. You shouldn't give him money. Look at his shoes. He is wearing new shoes! Ik kijk naar de schoenen van de jongen. De gentleman is er maar wat trots op dat hij de bedelaar ontmaskerd heeft. Ondanks zijn shabby uiterlijk en zwervers-treurige-blik draagt hij inderdaad dure schoenen. Hij is vergeten kapotte schoenen aan te trekken. Een bedelaar met mooie schoenen!

Na deze reprimande ben ik mijn automatisme om aan bedelaars geld te geven verloren. Het klimaat veranderd. Bedelaars kunnen zomaar illegalen zijn. Of economisch vluchteling. Of dure schoenen dragen. Wat denkt die bedelaar wel! Een bedelaar is arm, dat is de afspraak. Een illegaal helpen, bedelen, is strafbaar geworden. Toch is het gevaarlijk om de mensheid te beoordelen op zijn schoenen. Er zijn zwervers en zwervers en bedelaars, in allerlei categorieën.
Als ik op een dag voor een boekwinkel aan een ijsje sta te likken, wachtend totdat ik zonder zichtbare etenswaar in mijn bezit de winkel kan betreden, staat er een jongen tegen de muur geleund. Ik heb niet op zijn schoenen gelet maar hij ziet er niet goed uit. Uit schuldgevoel, ik ben aan een luxe-artikel aan het likken...wacht, nee, eten is geen luxe-artikel, eten is een noodzakelijkheid, dat kan je zien aan het BTW-tarief van 6%. Uit schuldgevoel, omdat ik een noodzakelijkheid aan het eten ben en hij geen geld voor die noodzakelijkheid heeft, geef ik hem wat geld. Maar toch, inmiddels zo gehard in de doctrine dat in Nederland niemand op straat hoeft te leven, of de Amerikaanse doctrine dat sommige mensen onverbeterbaar zijn en je ze dus geen geld moet geven begin ik hem uit te horen. Waarom hij op straat woont, waarom hij geen uitkering aanvraagt. Je doet lang over zo'n ijsje, en de jongen vertelt uitgebreid over zijn tocht langs instanties, hulpverleners en woningcoöperaties. En dan weet ik het weer. Het zijn niet de zwakken die op straat leven, om op straat te leven, het vermogen om op straat te overleven als zwerver is, eufemistisch gezegd, een uitdaging. Ik vraag hem wat hij het ergste vind aan het bedelen. Hij zegt, ach dat bedelen is vernederend, maar het ergste is dat niemand tegen me praat. Wat jij doet, me als mens behandelen dat gebeurt niet zo vaak.

Vanaf dat moment ben ik weer geld gaan geven, illegaal of niet. Maar niet meer blind, na een onfortuinlijke geld-donatie aan een nep-charity-Kerstactie, let ik beter op. En ik ben gaan praten, met de mensen die om geld vragen. Zoals een dakloze jongen in Maastricht die op straat kaarten verkoopt. Aardige jongen. Als ik hem tegen kom geef ik hem wat geld en maak ik een praatje met hem. Een paar maanden later kom ik hem weer tegen, hij heeft een enorme bult op zijn wang, roodgloeiend. Wat heb je op je gezicht, vraag ik hem. Of hij zegt dat het kanker is of een abces, weet ik niet meer, maar ik heb niet de indruk en ik durf het niet te vragen dat hij in aanmerking komt voor medische hulp.

Hoewel het spastische meisje dat voor de V&D staat muziek maakt en daar geld voor vraagt, geef ik haar nooit geld. Zij doet het niet voor het geld, ze woont thuis bij haar ouders en het geld is een zakcentje. Ze staat daar omdat ze graag onder de mensen is en niet de hele dag thuis wil zitten. Alhoewel ze door haar handicap moeilijk te verstaan is, is er niets mis met haar intelligentie. Ze is grappig, geïnteresseerd en onthoudt alles wat je haar vertelt.  Overdag maakt ze muziek op straat en s'avonds ze zit op buikdans-les.

Morgen is de grote landelijke actie Nederland schreeuwt om cultuur. De actie is gericht tegen de verhoging van het BTW-tarief en de korting op subsidies. Dat is de cultuursector zelf schuld want ze zijn vergeten dat de meeste mensen geestelijk nog in de Romantiek leven, ze hebben het beeld van de bohémien op de tochtige zolder nooit uit hun hoofd kunnen zetten. Toneelregisseur Brecht had dat goed begrepen. Hij kleedde zich zoals de arbeiders. Hij kleedde zich niet verheven elitair zoals de huidige kunstenaars dat doen. Maar wat die arbeiders niet wisten is dat zijn eenvoudige kleding-look van hele dure stof gemaakt was.

Je herkent een bedelaar niet aan zijn dure schoenen en niet alle bedelaars 'doen het voor het geld.'
Maar zelfs als een bedelaar zich dure schoenen kan permitteren - mag het in die kou - dan nog moet hij de hele dag buiten zitten, zich laten negeren en zich laten vernederen.

De bedelaar-metafoor gaat natuurlijk niet op voor de om subsidie-smekende-cultuursector zal de boze middenstander zeggen. De middenstander die ook 19% BTW betaald omdat wat hij verkoopt een luxeartikel is.
Gezonde ondernemersgeest dat is wat de cultuursector ontbreekt.

Loop naar de AH.
Aan de overkant van de Maas klinken flarden accordeon-muziek.
Het is donker.
Koud.
Nat.
Etenstijd.
Wie dan nog speelt...
Voor de ingang van de supermarkt zit zo'n gezonde ondernemer - een oude man - viool te spelen. Van die weemoedige Oostblok-klassiek. Hij zit niet vlak naast de ingang, een paar meter opzij. Je kan hem makkelijk negeren. Ik loop naar hem toe en groet hem. Leg wat geld in zijn vioolkist. Een oude man met een gerimpeld gezicht. Ik leg wat geld in zijn vioolkist en kijk hem aan. Een prettige avond nog, zegt hij. Een prettige avond, zeg ik.

Loop naar huis, de oude man speelt door. Hij speelt prachtig. Als ik genoeg moed verzameld heb, ga ik hem eens aanspreken. Vragen hoe het was in zijn land en of hij daar kunstenaar heeft kunnen zijn voor zijn afgedwongen ondernemerschap. Ondertussen ben ik pragmatisch. Heb maar één paar schoenen en die gaan al twee jaar mee.  Ze waren heel duur dat wel, maar dat zien die materialistische, niet visueel geschoolde mopperaars niet. Die denken dat alleen wat blinkt, goud is.


anna

workspace of a student arts and cultures...

« Alice in Wonderland | no picture please | de albatros »

anna

De albatros...

« workspace.... | no picture please | kunst is geen speeltje... »

Dat de kunst niet elitair is, zoals Arjo Klamer beweert als een argument om alle subsidies aan de kunsten maar af te schaffen, is niet genoeg reden om het bestaansrecht van Kunst te bepleiten.
Is kunst in een wereld vol kwaden een luxe, vraagt Rüdiger Safranski zich af [p.192].
Trekt de kunst zich terug op een 'eiland van gelukzaligen'.
Hij citeert een gedicht van Hofmannsthal.

Maar velen moeten onderin sterven
waar de zware riemen der schepen schampen
anderen wonen bovenin bij het stuur
en kennen de vogelvlucht en het Rijk der sterren

Je kan wel beweren dat kunst niet [meer] elitair is en wijzen op de opkomst van nieuwe culturele parvenu's, het is toch niet zo dat kunst per definitie 'solidair is met de galeien' met 'de gewone man' met de gefrustreerde PVV-stemmer van Arjo Klamer [p.192].
bron: Rüdiger Safranski, Hoeveel waarheid heeft de mens nodig

Het 'gewone volk' is gedoemd tot de galeien en het weet wel raad met die arrogante kunstenaars, die hoogvliegers die zich wat inbeelden en daar geld voor willen ontvangen, subsidies voor willen ontvangen.

Begrijpt de gewone man de kunst niet, de kunstenaar begrijpt de gewone man niet.

DE ALBATROS

Vaak vangen de mannen van de bemanning op de boten

grote albatrossen en verdrijven zo de tijd,

met deze lome lusteloze reisgenoten,

die 't zeilschip volgen dat over zilte diepten glijdt.

Nadat hij op het dek geland is en gevangen,

laat deze vorst van het azuur, beschaamd en plomp

zijn blanke reuzevleugels deerniswekkend hangen,

als werkeloze riemen, slepend langs de romp.

Deze trotse trekvogel werkte zich stom in nesten.

Wat is hij lelijk en lomp die eens zo sierlijk was.

De een drukt een sigaret uit op zijn snavel om te pesten,

de andere aapt de gebrekkige na met manke pas.

De dichter lijkt op de prins van de wolkenvelden,

die elke schutter tart en vliegt op de orkaan;"

Verbannen op de grond waar ze kwellen en schelden,

kan hij met reuzevleugels amper gaan of staan.

De bevrijding van de albatros.
Dat is de titel van de afscheidsrede van hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde Marita Mathijsen (2009).
Ze refereert aan het gedicht L’Albatros van Baudelaire.
Zeemannen die een albatros met etensafval op het dek lokken.
Ze vangen hem. Ze lachen om de koning van de hemel, die nu log en traag over het dek schuift.
De een drukt een sigaret uit op zijn snavel. De vogel probeert op te vliegen maar dat lukt niet.
Zijn grote vleugels zitten in de weg. Ze doen hem na, de bemanningsleden.
Ze lopen als de onhandige albatros (p.6).
De dichter, zegt Baudelaire, 'is in de grove wereld als een gevangen albatros.
Zijn dichterlijke gaven zijn hem een ondraaglijke last.'
Marita Mathijsen (2009) ziet het gedicht ook als een metafoor voor de Nederlandse Romantiek.
'Ze is gevangen, bespot, gekleineerd en verminkt.
De literaire historici hebben haar vastgebonden en haar verhinderd op te stijgen.
Haar vleugels die in vrijheid roekeloos elke hoogte aankunnen, maken haar op het dek log en lomp  (p. 6).

Mathijsen, M.(31 oktober 2009). De bevrijding van de albatros. NRC Handelsblad, pp. 6-7W.

rekwisiet Alice in Wonderland Noord Nederlands Toneel Groningen

anna

Kunst is geen speeltje van een elite...

« de albatros.... | no picture please | culturele diversiteit... »

Branchevervaging...een saai en genormeerd tussenveld...?

Rüdiger Safranski wil de wereld van de politiek en de wereld van de cultuur gescheiden houden. In zijn boek Hoeveel waarheid heeft de mens nodig zegt hij: 'De ene waarheidsfeer, [...] de culturele, heeft te maken met het uitvinden en vormgeven van jezelf. En ook met wereldinterpretaties en wereldontwerpen. Dus met de individuele en existentiële daad van zingeving van het zinloze. Die waarheidssfeer is fantasierijk, vindingrijk, metafysisch, imaginair, experimenteel, uitbundig, afgrondelijk. [...] De andere waarheidssfeer, waarin de ervaring van het onoverbrugbare anderszijn van de ander en het respect voor [p.207] diens vrijheid is opgenomen, en die je daarom de politieke waarheidssfeer kunt noemen - die waarheidssfeer is om die reden verplicht consensus na te streven en is daarom, redelijk, zakelijk, prozaïsch, pragmatisch, zij dient het algemeen belang en het leven'.

'Het kan voorkomen dat de cultuur omwille van de intensivering van het lijden, de tragiek opzoekt: maar de politiek moet het principe van verhindering of verzachting van de pijn tot uitgangspunt nemen. In de cultuur spelen vaak zelfs lustgevoelens ten aanzien van het geweld een rol: maar in de politiek moet geweld voorkomen worden; de cultuur zoekt niet naar vrede, maar naar hartstocht; de politiek daarentegen moet ertoe verplicht worden naar vrede te streven; de cultuur kent liefde en verlossing, de politiek niet, die moet voor rechtvaardigheid en welvaart zorg dragen. Deze twee waarheden, de culturele en de politieke dienen uit elkaar te worden gehouden' [p.208].
bron: Rüdiger Safranski, Hoeveel waarheid heeft de mens nodig

Filosoof Safranski wil de disciplines gescheiden houden, waar veel voor te zeggen valt. De praktijk is dat dit niet [meer] het geval is. Politici noemen zich kunstenaar, maken films en bedienen zich van theatrale technieken. De scheiding der geesten voorkomt ook niet het gebruik van geweld.

Arjo Klamer spreekt in zijn artikel in de NRC van 27 augustus 2010 de populistische gedachte van de PVV uit dat cultuur het speeltje is van een elite waar onnodig subsidiegeld naar toe gaat. Een elite die de Hoge Kunst beheert. Klamer noemt de opera, het Nationale Ballet en het Concertgebouworkest als voorbeelden van Hoge Kunst. Veel meer voorbeelden van Hoge Kunst zijn er in deze sector ook niet te geven.

Topkitsch en slow science
Tot halverwege de 20e eeuw was de cultuur in hoge mate het 'alleenrecht van een relatief kleine culturele elite van geletterden, academici en schrijvers', zegt René Boomkens in zijn boek Topkitsch en slow science [p.81]. 'Het debat over cultuur wordt niet langer als vanzelfsprekend gedomineerd door de aloude geletterde elite en hun instituties. [..] De oude culturele elites moeten nu concurreren met allerlei culturele parvenu's, zoals televisiemakers, columnisten, radiopresentatoren, disc jockeys, populaire kunstenaars, reclame- en marketingspecialisten, en daarnaast met en veel actiever publiek van cultuurconsumenten dat meer dan voorheen zijn eigen gang gaat en zelf wel bepaalt waar het zijn ideeën, opvattingen en informatie vandaan haalt [p.83].
bron: René Boomkens Topkitsch en slow science

Van hoge naar nieuwe kunst
Ook Hans Abbing constateert in zijn boek Van hoge naar nieuwe kunst dat de tijd dat de 'voormannen van de hoge kunstwerelden' bepaalden welke kunst goed en welke slecht was voor het publiek voorbij is [p.133]. Het zijn opwindende tijden, zegt Hans Abbing. De kunst is volop in beweging. Er onstaan allerlei nieuwe initiatieven, waarmee de hoge kunst probeert alsnog aansluiting te krijgen bij de informele samenleving. [...] De hoge kunstperiode loopt hoe dan ook af. De monocultuur van de hoge kunst is van een voorbije tijd, een pluriforme nieuwe kunst neemt haar plaats in. Nieuwe tijden, nieuwe mensen, nieuwe kunst [p.135].

bron: Hans Abbing, Van hoge naar nieuwe kunst

'De cultuurconsument is minder provinciaal, minder nationaal begrensd: [...] elke culturele elite moet tegenwoordig rekening houden met een veelheid aan etnische, religieuze en culturele minderheden die eigen claims op identiteit en betekenis hebben. [...] Er zijn nog steeds culturele elites, die zullen er altijd zijn, maar ze zijn met zovele, en ze zijn meer versnipperd dan ooit [p.83] .
bron: René Boomkens Topkitsch en slow science

De kunstsector waar Arjo Klamer uit naam van de PVV-gewone-man op foetert is veel minder elitair en er is veel meer diversiteit dan hij in zijn artikel doet voorkomen.

decorbouw Alice in Wonderland Noord Nederlands Toneel Groningen

anna

De gewone man...

« branchevervaging... | no picture please |  transitional object »

Kritiek op subsidies
De opstand van de gewone man, noemt Arjo Klamer het.
De opstand van de gewone man is de oorzaak van de kritiek op de subsidie aan de kunstsector die volgens Klamer door eigen toedoen kwetsbaar geworden is.

Buikspreker van het volk
Klamer past in zijn artikel in de NRC van 27 augustus 2010 een retorische truc toe.
Hij is de ventriloquist van de 'gewone man' en zijn inlevingsvermogen is ontroerend.
Zo zegt de gewone man hullie in plaats van jullie,
vind de gewone man klassieke muziek afgezaagd,
een symfonieorkest duf en opera idioot.
De gewone man is verontwaardigd over de subsidiëring van onbegrijpelijke kunst.
Een verontwaardiging die omslaat in verbijstering en woede als duidelijk wordt hoe groot die subsidie wel niet is.
Weg met die subsidies, laat Klamer de gewone man roepen.
Hij koppelt de gewone man aan de opkomst van de PVV.
Het is niet duidelijk wie zich aangesproken moet voelen met de titel gewone man,
de mens waartoe Klamer zich geroepen voelt woordvoerder te zijn.
Het lijkt erop dat hij, door het niet al te snuggere deel van het electoraat van de PVV te laten spreken,
zijn eigen mening over het Nederlandse subsidiebeleid ventileert.

De opstand van de gewone man
Die mening is dat de argumenten van de kunstlobby om de subsidies te verdedigen niet meer bestand zijn tegen de 'opstand van de gewone man'.
Want wat vind Klamers l'homme révolté van de kunsten?
De kunst mag van de gewone man niet zo arrogant zijn om te suggereren dat er zoiets als Hoge Kunst bestaat.
'Zijn mensen die zich met Kunst bezighouden soms beter?
Wat is er dan zo verheven aan die saaie en onbegrijpelijke schilderijen?
Word je dan echt beter van die negatieve en sombere voorstellingen die voor Kunst moeten doorgaan?'

Liever André Rieu
De gewone man voelt zich niet thuis in de gesubsidieerde kunstwereld.
Hij is trotser op André Rieu dan op het Concertgebouworkest en het Nationale Ballet.
De claim dat kunst mensen bij elkaar brengt en goed is voor de Nederlandse identiteit, daar kan de gewone man weinig mee.

Weg met die subsidies!
Dat de subsidies maar 1 procent van de Rijksbegroting bedragen laat de gewone man koud,
want 'hij moet wel gewoon betalen voor zijn musical en zijn kinderen flink dokken voor Lowlands.
Kortom. Weg met die subsidies!

Kunst mag niets kosten
Arjo Klamer is hoogleraar culturele economie aan de Erasmus Universiteit.
Over de ruggen van mensen die volgens Klamer niets ophebben met diversiteit,
globalisering en de multiculturele samenleving,
mensen die zich opwinden over de aantasting van allerlei zekerheden zoals de AOW en zijn gezondheidszorg,
mensen die 'uiteenspatten bij de gedachte alleen al dat de elite subsidiegelden eist voor haar speeltjes',
filosofeert hij over de afschaffing van alle subsidies. Zullen de Kunsten dan verdwijnen?
Klamer is er niet bang voor.
Hij ziet zelfs bestaansrecht voor die 'zogenaamde moeilijke Kunst'.
Een beschaafde samenleving heeft dat nodig als bron van 'kennis en creativiteit'.
De Kunsten hebben 'waarden hoe dan ook'.
Als buikspreker Klamer en zijn puppets on a string er maar niet voor hoeven te betalen.


anna