Hoe de dingen je leven kunnen veranderen 5

« het kan ook zijn dat je gewoon, gewoon bent | no picture please | hoe de dingen je leven kunnen veranderen 4 »

symmetrie, samenhang, elegantie, harmonie, orde, zelfkennis

Donald Keen schrijft in The pleasures of Japanese literature dat het Japanse gevoel voor schoonheid lang verschild heeft van dat van het westen. De Japanners hielden meer van onregelmatigheid dan van symmetrie, meer van vergankelijkheid dan van het eeuwige en meer van het eenvoudige dan het bloemrijke. Dat kan omdat schilders, schrijvers en theoretici het esthetische gevoel van hun land in die richting hebben gestuurd.

Cultuur
De romantische opvatting dat we allen spontaan een individuele mening over schoonheid hebben lijkt niet te kloppen. Je wordt beïnvloed in het beoordelen van je waarnemingen. Je wordt beïnvloed in de waardering die je hebt voor de dingen en die invloed noemen we cultuur.

Orde
Orde geeft het gevoel dat het leven niet meer gecompliceerd hoeft te zijn dan het al is.
Regelmaat en voorspelbaarheid geven geestelijke rust en voorkomen onverwachte verrassingen.
Orde wordt het meest gewaardeerd waneer die gecombineerd wordt met complexiteit.
Te grote orde is saai. Te grote chaos is verwarrend.
Schoonheid ligt tussen de twee uitersten orde en chaos.

Harmonie
Het kunnen bemiddelen tussen tegenstellingen.
Oud versus nieuw.
Natuurlijk tegenover kunstmatig.
Overdadig of sober.
Vrouwelijk of mannelijk.

Wat is de aantrekkingskracht van harmonie tussen contrasterende elementen. Stel nu dat de tegenstellingen in de dingen, gebouwen en inrichting een spiegeling zijn van ons eigen innerlijk. Een spiegeling van de strijdige kanten van ons eigen karakter.
De wrijving tussen rede en emotie.
Tussen integriteit en hedonisme.
Mannelijk en vrouwelijk.

De harmonie die we in de dingen aanwijzen als mooi, verwijst naar een toestand die je in de psychologie, geluk zou kunnen noemen. Een gezonde geest.

De tegenstellingen in de dingen herinnert je aan je eigen schaduwkant. Je neiging tot chaotisch gedrag. Je mateloosheid. Je koppigheid. Je decadentie. Je snobisme, je spilzucht etc. Instinctief weet je dat je je eigen tegenpolen in evenwicht moet brengen om enige mate van gelukzaligheid te bereiken.

De poging om de tegenstrijdigheden van jezelf in evenwicht te brengen stuit vaak op weerstand van degenen, die de polariteit juist in stand willen houden. Je kan niet tegelijkertijd goed en slecht zijn, zeggen ze. Je kan niet voor en tegen zijn. Grappig en tegelijkertijd serieus. Praktisch en elegant. Mannelijk en vrouwelijk. Van hoge en lage cultuur houden.

De dingen die in harmonie zijn trekken zich daar niks van aan. Ze kunnen luxe en eenvoudig tegelijk zijn. Ze kunnen laten zien dat een subtiele harmonie bemiddeld tussen conflicterende eigenschappen van je karakter. Ze laten zien hoe je iets moois kan maken van de tegenstellingen waarmee je moet dealen.

Praktische toepassing
Hoe maak je bv. een harmonische woninginrichting? Je kan de regel van de tegenstellingen in balans vrij makkelijk toepassen in je huis. Kijk eens rond in je woonkamer. Heb je gordijnen en vloerbedekking en een zachte bank met kussens? Heb je een stenen vloer, luxaflex, buismeubelen en een witte kale muur? Beide woninginrichtingen kunnen voor de bewoners in een behoefte voorzien maar in balans zijn ze niet. De zachte kamer ontbeert een hard element. bv. luxaflex i.p.v gordijnen. In de harde kamer ontbreekt zachtheid. bv. kussens of een tapijt. Maar zelfs als je erg gehecht bent aan je gezellige kamer, of je strakke kale interieur kan je harmonie maken. Dat doe je met de accessoires. Heb je bv. je meubels en gordijnen en tapijtjes bij de IKEA gekocht laat de accessoires daar dan staan. Koop op de rommelmarkt, de antiquair, de kringloop, de vazen, spiegels en schilderijtjes. Het strakke kale interieur kan in balans komen door geen harde materialen aan de muur te hangen zoals spiegels. Een schilderij in warme kleuren of een kleurenfoto zou beter zijn. Zo kan je je hele huis doorlopen en kijken of het in balans is of doorslaat naar een van de polen.

In je kledingkeuze kan je eenvoudig hetzelfde principe toepassen. Koop je een setje van een bepaald merk, laat de accessoires [tas, sjaaltjes en schoenen] daar dan staan. Je wilt geen wandelend reclame-bord van een kledingmerk worden. Als je een strak pak koopt, koop het bijpassende bloesje dan bv. in een vintage zaak. Een elegant jurkje kan je combineren met stoere laarzen Bij mannen de klassieker, een pak met gympen en t-shirt.

Elegantie
We zien schoonheid in de dingen wanneer ze pragmatiek en functionaliteit weten te combineren met speelsheid en kwetsbaarheid. Verder zien we schoonheid in de dingen als ze samenhang vertonen en getuigen van zelfinzicht.
Tot zover Alain de Boton en zijn schoonheid.

Anna


bron: Alain de Botton
De architectuur van het geluk



hoe de dingen je leven kunnen veranderen 1 »
hoe de dingen je leven kunnen veranderen 2 »
hoe de dingen je leven kunnen veranderen 3 »
hoe de dingen je leven kunnen veranderen 4 »

Hoe de dingen je leven kunnen veranderen 2

« hoe de dingen je leven kunnen veranderen 3 | no picture please | hoe de dingen je leven kunnen veranderen 1 »

Wat is mooi
Hoe bepaal je of de dingen mooi zijn. Een gebouw, een huis, een servies, een stoel.
Wat is mooi?
Dat is een lastige vraag
Wie heeft zich nooit op een feestje laten verleiden tot de oeverloze discussie over, wat is kunst.
Een vraag die alleen maar kan uitmonden in ruzie.
Een onmogelijke vraag.

Klassiek is mooi
Die vraag was, wat betreft de Westerse bouwkunst, niet altijd zo moeilijk te beantwoorde
Een mooi gebouw, was een klassiek gebouw. Een gebouw geïnspireerd op de Griekse bouwstijl.
Door de Grieken bedacht, door de Romeinen overgenomen, herontdekt in de Renaissance en in de negentiende eeuw nogmaals tot leven geroepen.
Er heerste een sterke consensus en stilistische eenheid.
[Hoewel voor de architecten in de 19e eeuw daar toch wat kanttekeningen bijgezet kunnen worden]
Er was geen enkele behoefte om origineel te zijn.
Een Dorische zuil is een Dorische zuil. Een Ionische zuil is fraai zoals die is.
De Corinthische zuil, niks meer aan veranderen.
Totdat een architect op het idee kwam, als je de klassieken kan kopiëren, waarom niet ook de gotiek, of de barok. In de loop van de 19e eeuw, terwijl in hoog tempo de hele kunstgeschiedenis via neostijlen nog eens werd doorlopen, sloeg de verwarring toe. Een klant die een huis wou laten bouwen door een architect kon naast de neostijlen, kiezen uit o.a de Indiase, Chinese, Egyptische, Islamitische, Tiroler of Jacobean stijl.

Welke trend moet je volgen
In 1828 schreef Heinrich Hübsch een boek met de titel 'In welchem Stil sollen wir bauen'
Die titel gaf het dilemma van die tijd weer. Er moest toch een eenvoudig antwoord zijn op de vraag of een eetkamer gemeubileerd moest worden met Oud-Egyptische of wel Chinese stoelen.
Er moest toch een oplossing zijn voor het geruzie tussen de pleitbevechters van de Gotische, Oud-Engelse en Zwitserse stijl.

Ijzer
Het antwoord dat niet echt een antwoord was kwam uit een onverwachte hoek.
Niet de architecten bepaalden wat mooi was, maar de ingenieurs.
Begin 19e eeuw werd het mogelijk ijzer te gebruiken voor bruggen, treinstations en viaducten.
De ingenieurs vroegen zich geen moment af welke stijl ze moesten kiezen.
Of er een Dorische of Ionesche kapiteel nodig was. Ze bouwden zo licht en en zo praktisch en zo functioneel mogelijk. Dat leek de oplossing voor het schoonheidsvraagstuk.
Een gebouw is mooi als het functioneel is en niet versierd is met decoratieve elementen of bv. niet-dragende zuilen.

Functionalisme
Hoe ziet een huis eruit wanneer een architect het idee van schoonheid vergeet en zich alleen bezig houdt met technische functionaliteit.
Voorbeelden daarvan zijn het huis dat Ludwig Wittgenstein bouwde voor zijn zus Gretl,
Villa Savoye van architect Le Corbusier, het Schröderhuis van Rietveld en de villa's van Frank Lloyd Wright,
De modernistische architecten zijn in hun ontwerpen net zo esthetisch, zo niet esthetischer dan hun negentiende eeuwse voorgangers.
Als dat zo is waarom rechtvaardigen ze hun werk dan met technologische argumenten?

Angst voor een mening over schoonheid
Angst lijkt het motief. Er was geen universele norm voor schoonheid meer.
Dus nam men zijn toevlucht tot wetenschappelijk jargon om de criticasters te pareren.
Blijft de vraag wat is mooi en is het mogelijk daar een antwoord op te geven.

Luister naar de gebouwen
Alain de Boton, haalt in zijn boek 'De Architectuur van het Geluk' John Ruskins aan.
Hij zegt, als je gebouwen nu eens niet beschouwt als louter visuele objecten.
Wat als je nu eens je aandacht richt op wat een gebouw representeert
Wat vertelt een gebouw?
Spreekt het over democratie of aristocratie.
Is het open of arrogant
Gastvrij of bedreigend.
Kijkt het naar de toekomst of flirt het naar het verleden.

Wat je mooi vind ben jezelf
Wanneer je iets mooi vind, doe je niet alleen een uitspraak over wat je ziet.
Meer nog, en waarschijnlijk onbewust, doe je een uitspraak waar het ding voor staat.
Als je iets mooi vind, is dat een in de materie vorm gegeven voorliefde van waarden die je aanspreken.
Een uitdrukking van een leven dat jij goed vind.
Waarden die jij belangrijk vind.
Wat jij mooi vind vertelt vooral veel over jezelf.
Het drukt uit wat jij onder een goed leven verstaat.
Niet iedereen heeft hetzelfde idee hoe een zinvol leven eruit ziet
Daarom zijn er ook zoveel discussies over de vraag, wat is mooi.

Wat vind jij
Maar wat zeggen je persoonlijke voor- en afkeur voor de dingen over jezelf?
Waarom vind jij iets mooi of niet mooi?

volgt meer, later, wordt vervolgd

Anna


bron: Alain de Botton
De architectuur van het geluk


hoe de dingen je leven kunnen veranderen »

Hoe de dingen je leven kunnen veranderen...

« de dingen 2... | no picture please | nature versus nurture... »

Het is maar beter dat we vaak geen acht slaan op de dingen
Je zou niet graag meer met de trein reizen als je je voortdurend bewust zou zijn hoe slecht de trein wordt schoongehouden. Je zou niet meer kunnen slapen in de treurige bloemetjes-stof hotelkamer inrichting. Was het maar bloemetjes-stof. Veel hotels hebben een onbestemde stoffering van zowel wand, raam, meubels en bed. Het lijken rest-stoffen met een design dat nergens anders geschikt voor is dan hotelkamers depressief te maken.

Het is maar beter dat we vaak geen acht slaan op de dingen
Het puistje op de wang van de ober. De levervlek op een hand. De net te ver uitgeschoten make-up. Een haartje dat groeit waar het niet hoort te groeien. Een vochtplek in het plafond. Kozijnen met bladderende verf. Vieze vingers op een deurpost. Kalkaanslag in het bad. Je gesprekspartner met een etensrest tussen de tanden. Adem die niet prettig ruikt. Mag reuk tot 'de dingen' gerekend worden? Een voorbijganger die zijn schouders teveel kromt. Opwaaiend zwerfvuil op straat. Spuug op de stoep. Spuug. Als daar per ongeluk je oog opvalt, wens je dat dat niet gebeurt was. Traptreden die al roesten terwijl de voetgangersbrug nog maar een paar jaar oud is. Een niet verteerde maaltijd van een eerstejaars student, vlak naast de spuug. Eerst gespuugd en toen... Een fiets in het water gegooid.
Een achtergelaten winkelkarretje niet in de buurt van een supermarkt. Stickers op verkeersborden die daardoor hun functie verliezen. Een Mc-Donald reclame. Fluoriserende borden die van alles verbieden. Stinkende vuilnisbakken en een zwerver die er toch gewoon zijn avondmaal uitvist. Een duur hotel met bruine kozijnen en bruin getinte ramen. Zouden de gasten weten dat de somberte na hun overnachting komt door de verkeerde kleur van de ramen?

Het is maar beter dat we meestal geen acht op de dingen slaan
Toch wordt er veel moeite gedaan om de dingen vorm te geven.
Ook door de mensen die denken ongevoelig te zijn voor hun omgeving.
Je gaat op zaterdag naar de HEMA om badkamertegel-kleur matchende handdoeken te vinden.
Het lijkt dat we heen en weer switchen tussen het niet en wel opmerken van de omgeving.
Op momenten dat we de omgeving opmerken merken we ook hoe we erdoor beïnvloed worden.
Dat het leven behelpen is kan door een lelijke kamer bevestigd worden.
Terwijl een lichte zonnige kamer weer hoop kan geven.
En een blik op de exotische halsbandparkiet in het park de angst voor globalisering kan triggeren.

Het belang van de dingen veronderstelt dat ze ons kunnen laten zien wie we idealiter kunnen zijn
Geloof in het belang van de dingen gaat uit van de veronderstelling dat de dingen ons beïnvloeden

Mensen worden beïnvloed door de omgeving waar ze zich in bevinden.
Deze ontvankelijkheid kan positief uitvallen en daarbij je beste eigenschappen naar boven halen.
Maar het kan ook tot problemen leiden.
Als je stemming kan afhangen van de kleur van het behang, de vorm van een deur, de frisheid van het tapijt, werkt dat twee kanten uit. Opgewektheid of neerslachtigheid al naar gelang de vormgeving van de dingen gelukt is.

Het is niet uit onverschilligheid dat we zo vaak de dingen niet zien
Het is uit angst voor neerslachtigheid die onstaat na het zien van zoveel lelijkheid

Een pas opgeleverd nieuwbouwhuis begint vanaf het moment van aflevering al aan zijn verval.
Je kan het verval vertragen door als een excentrieke estheet over je huis te waken.
Je kan je gasten vragen hun schoenen uit te trekken om het tapijt of parket te sparen.
Je kan plastic hoezen over je bankstel trekken. Voortdurend je kasten stofvrij houden.
Met Sorbo-doekjes in de weer blijven. Horrengaas voor het raam en de deuren spannen om spinnen, vliegen en ander ongedierte buiten te houden. Excentrieke estheten maken één ding duidelijk. Geluk kan net zozeer samen hangen met de orde en volmaaktheid van de dingen als een warm en menselijk contact.

Zij die het meest gevoelig zijn voor schoonheid van de dingen zijn zich ook het sterkst bewust van haar vluchtigheid

Hoewel huizen en gebouwen de mogelijkheid hebben om een bepaalde stemming op te roepen wil dat niet zeggen dat ze dat ook altijd lukt. Het is heel goed mogelijk ruzie te maken in de kathedraal van Chartres, een huwelijk te beëindigen in de kalmerende symmetrie van de tuinen van Versailles, of tobberig te blijven in een thermisch bad in Boedapest. Mooie huizen kunnen niet alleen geen garantie geven voor geluk, ze geven ook geen garantie voor de deugdzaamheid van de mensen die erin wonen. Je zou kunnen veronderstellen dat mensen eigenschappen delen met de gebouwen waartoe ze worden aangetrokken. Als een huis de waarden, vriendelijkheid, tederheid, geduld, evenwichtigheid, intelligentie, wereldwijsheid, scepticisme en vertrouwen uitstraalt dan zullen de bewoners deze eigenschappen toch ook bezitten. Die vanzelfsprekendheid is er niet. Een paleis kan een tiran huisvesten. Een moordenaar kan een kasteel bezitten. Een afperser een 19e eeuws grachtenpand. Een huis kan morele principes uitstralen, het heeft niet de macht ze dwingend op te leggen. Het is niet de schuld van een huis dat haar bewoners slecht zijn.

Zij die het meest gevoelig zijn voor de schoonheid van de dingen hebben vaak tegenslag achter de rug

Mensen zijn gevoelig voor hun omgeving en kleuren kunnen je stemming beïnvloeden. Maar zelfs een goed gebouw of een aangenaam ingerichte kamer of de juiste kleurafstemming is geen therapeutische garantie en lost niet automatisch al je problemen op. Een gebouw kan ook niet voorkomen dat er tussen haar muren narigheid gebeurt.

De dingen, een gebouw, architectuur kan als het goed gelukt is een beeld schetsen van wie idealiter willen zijn.
De vraag is hoe ziet een mooi gebouw er eigenlijk uit.
Ludwig Wittgenstein, die drie jaar de tijd genomen heeft om een huis te bouwen voor zijn zus Gretl zegt:
U denkt dat wijsbegeerte moeilijk is, maar ik kan u verzekeren dat dit nog niets is vergeleken bij de opgave een goede architect te zijn.

Wat is mooi is een vraag die niet eenvoudig te beantwoorden is.
Dat is niet altijd zo geweest.
In de westerse geschiedenis stond een mooi gebouw gelijk aan een klassiek gebouw.

volgt meer, later, wordt vervolgd

Anna

bron: Alain de Botton
De architectuur van het geluk